Foto: JAN-WILLEM BROERE

'Heel Den Briel ademt 1 april': komende drie jaar één grote generale repetitie tot 2022

De eerste repetitie van het 1 april-spel zit er alweer op. Tot de bewuste datum volgen er nog drie in het BREStheater, één op locatie op 23 maart gevolgd door dé generale op 30 maart in De Plantage. Volgens regisseur Mirjam Stolk zijn de scènes nog steeds in ontwikkeling. "Dit jaar is een repetitie voor 2022." Het idee volgens Bas Schoute, die samen met Ad Woudenberg en Hans Opdeweege Mirjam ondersteunt in aanloop naar en op 1 april zelf, is in 2019 het spel voor de komende jaren neerzetten. "We leggen nu vooral de nadruk op onze verbeterpunten. Die willen we in 2020 rond hebben, zodat het spel in 2021 definitief staat als generale voor 2022." Want dat dát een belangrijk jaar wordt, daar zijn alle Briellenaren het over eens. Want stel je voor wat het met de vestingstad doet als het Koninklijk paar wellicht Den Briel bezoekt als Nederland 450 jaar bevrijd is, met hún Brieltje als koploper.

Mirjam van der Boom

BRIELLE - "Als we hoog bezoek krijgen, moet het spel stáán en volledig vertrouwd zijn", zegt Bas overtuigd. "We moeten niet meer voor verrassingen komen te staan." "Het script is nu ook wel definitief", vult Mirjam aan. "We wilden dit jaar nog graag Gregoriaans gezang in de Catharijnekerk als verrijking voor het spel, maar dat is niet haalbaar. Daar gaan we in september mee aan de slag. En de scène van de Lumeyden is veranderd."
Eén ding is duidelijk: het spel moet er in 2022 uitknallen. "Met dank aan oud-regisseur Nelly van de Koot voor de kostuums en het feit dat ze nog steeds meedenkt." In die zin draaien de meeste spelers al jaren mee. "Het personage met al het enthousiasme hoort bij hen. Verleden jaar heb ik de spelers in een workshop kennis laten maken met de vier elementen aarde water vuur lucht. In het begin werd er wat lacherig over gedaan, maar je ziet nu toch dat ze het gebruiken in hun spel. Het is een mooi spel en een feestje voor de Briellenaren, dat het samen-gevoel weergeeft."
"Het is zo'n groot project", vervolgt Mirjam. "Dat draai je niet in je eentje. Ik ben dan ook erg blij met Bas. Zelf ben ik vooral bezig met het spel en het is fijn als er iemand is die meekijkt en waar nodig mensen tijdig bij elkaar haalt." Die rol zit Bas als gegoten. Hij kreeg het 1 april-bloed met de paplepel ingegoten: "mijn vader speelde ook Spanjaard en is jarenlang kanonnier geweest. Als klein jongetje ging ik mee als Vaandeldrager, ging later bij Libertatis Primitiae en bood twee jaar geleden mijn hulp aan."
Beiden zijn het erover eens dat 1 april een loodzware dag is. "Om vijf uur zijn we allemaal afgeknoedeld. Maar als we dan bij elkaar bij het monument staan, vieren we echt feest en zijn we trots. We doen het toch maar weer 'even' met elkaar."
Belangrijk en onmisbaar onderdeel is dat tijdens 1 april íedereen verkleed is. "We ademen met zijn allen 1 april, de hele stad ademt 1 april. Die ruis is er nu al. Mensen leven er echt naar toe en het begint al te kriebelen als de visnetten hangen, als een soort zachte trom gaat het dan al door Brielle heen. Met de Kalknacht gaat iedereen dan los op wat de Spanjaarden en Geuzen de weken ervoor aan sfeer hebben opgebouwd."
En dat daar veel aan vooraf gaat, weten Mirjam, Bas, Hans en Ad als geen ander. "Mensen krijgen zo een beeld hoe hard er gewerkt moet worden het hele jaar door, want we zijn er echt een heel jaar lang mee bezig. We evalueren de techniek, kijken met het bestuur van de vereniging of het één logisch doorlopend verhaal is en wat we volgend jaar gaan doen. We maken een plan en gaan met elkaar om de tafel om de koppen dezelfde kant op te krijgen."
Natuurlijk staat het spelplezier centraal, benadrukt Mirjam. "Wat mooi en duidelijker zou zijn, is als Brielle wat dat betreft een echte 1 april-stad zou zijn. Nu moeten bezoekers vaak nog op zoek naar de locatie waar het spel gespeeld wordt. Gaan we in die zin Brielle nog meer gebruiken als decor of spelen we het spel, niet alleen met en voor onze inwoners, maar voor iedereen uit heel Nederland."
Er leven wat dat betreft veel ideeën. "Kom maar op! Misschien kunnen we er iets mee. Zo heb ik de aankomst van het schip verplaatst van de Veerweg naar het Maerlant vanwege de oude karakteristieke huizen en een beter zicht op de Prince Admirael. Dat maakt het plaatje completer."
Dat het elk jaar mooier wordt, staat buiten kijf. "Het is een soort sneeuwbal: 's ochtends geef je er een tikje tegen en kun je het nog een beetje sturen. 's Middags moet je het maar gewoon laten gaan, anders dendert het compleet over je heen." Eén ding is zeker: "Op 1 april 2022 barst Brielle uit zijn voegen."

'Want 1 april vieren doe je samen.'

Mirjam van der Boom